Newsletter / TS Raport 
Zamów

Dlaczego EKOPROJEKTOWANIE jest ważne ? 

11 września 2019

Co producenci wyrobów z tworzyw sztucznych mogą zrobić, by ich działalność była bardziej przyjazna środowisku? Jak poprawić wizerunek firmy nie narażając się na zarzut ekościemy czyli wykorzystania pseudo-ekologicznych argumentów wprowadzających konsumenta jedynie w błąd? Jak sprawić, by nasz wyrób po użytkowaniu miał szansę stać się materiałem?

Aby zrozumieć skalę zjawiska, przyjrzyjmy się rocznym danym tylko z rynku europejskiego:

  • 25,8 mln ton rocznie odpadów z tworzyw sztucznych
  • 30% odpadów plastikowych jest ponownie przetwarzana, 31% trafia na składowiska, a 39% jest spalana
  • ok. 400 mln ton CO2 jest generowanych przez przemysł tworzyw sztucznych oraz ich spalanie
  • do oceanów trafia od 150 000 do 500 000 mln ton odpadów z tworzyw sztucznych
  • kraje Unii uwalniają do środowiska od 75 000 do 300 000 ton mikrodrobin plastiku

 

              

Rodzaje tworzyw oraz zapotrzebowanie w branżach w 2008r. - PlasticsEurope Market Research Group (PEMRG)

 

GOSPODARKA OKRĘŻNA

Zgodnie z koncepcją gospodarki okrężnej (ang. Circular Economy) należy dbać o minimalizację wpływu na środowisko produkowanych towarów poprzez taki wybór materiałów, który umożliwi powtórne ich wykorzystanie i ograniczenie wytwarzania odpadów do minimum.

Idea niemożliwa do zrealizowania bez zaangażowania wszystkich uczestników rynku. Oprócz świadomości projektantów oraz producentów, konieczna jest również właściwa segregacja, zbieranie i recycling odpadów oraz sprawnie funkcjonujący system stworzony przez tzw. regulatora.

 

NOWE WYTYCZNE DLA PRODUCENTÓW

W ślad za koncepcją gospodarki okrężnej, w 2018 została ogłoszona Europejska Strategia na rzecz tworzyw sztucznych w Gospodarce o Obiegu Zamkniętym (GOZ). Jej podstawowe założenia do osiągnięcia do roku 2030 to:

  1. Opakowania z tworzyw sztucznych przydatne do recyclingu w 100%
  2. 50% odpadów ma być poddana recyclingowi
  3. NIE dla substancji utrudniających procesy recyclingu i produktów wielomateriałowych
  4. Wyeliminowanie niektórych tworzyw z użycia, np. PS, PVC
  5. Wzrost udziału recyklatu w nowych opakowaniach
  6. Ograniczenie stosowania mikrodrobin plastiku
  7. Podatek od odpadów plastikowych niepoddanych recyklingowi
  8. Zakaz sprzedaży niektórych wyrobów jak słomki, patyczki do uszu, mieszadełka do napojów, sztućce, talerze, kubki jednorazowe

JAK PROJEKTOWAĆ, ABY RECYKLINGOWAĆ ?

O ekoprojektowaniu mówimy, gdy wyroby i opakowania są:

  • łatwe w demontażu i segregacji po ich użytkowaniu
  • wykonane z materiału jednorodnego
  • nadają się do recyklingu
  • wykonane są z materiału, który pochodzi z recyklingu

Projekt narzędzia:

  • Czy konstrukcja narzędzia zapewnia płynny proces produkcji, minimalną masę wyrobu przy zapewnieniu funkcjonalności?
  • Czy forma wtryskowa jest gorącokanałowa - eliminacja wlewka?
  • Czy forma wykorzystuje wkładki formujące?

Wybór materiału:

  • Czy zastosowano recyklat?
  • Czy zastosowano materiał jednorodny, kompatybilny?
  • Czy wyeliminowano nieakceptowalne połączenia tworzyw?
  • Czy produkt wykonano z materiału, który nadaje się do recyclingu?
  • Czy zastosowany materiał jest jednobarwny? Niekorzystny kolor czarny.
  • Jeśli połączono różne materiały, czy łatwo jest je rozdzielić?
  • Czy jesteśmy pewni, że materiały biodegradowalne i kompostowalne są rzeczywiście eko ? i co to znaczy ?

Nieakceptowalne połączenia rodzajów tworzyw:

Problematyczne czarne tworzywa:

 

Proces produkcji:

  • Czy ustawiono możliwie krótki czasu cyklu?
  • Czy osiągnięto jak najmniejszą ilość braków?
  • Czy wykorzystano odpad produkcyjny czyli w miarę możliwości dodawanie go do materiału pierwotnego ?

Opakowanie wyrobu:

  • Czy wyeliminowaliśmy zbędne opakowanie?
  • Czy kształt opakowania zapewnia całkowite opróżnienie?
  • Czy uniknęliśmy opakowań barierowych i wielomateriałowych?
  • Czy opakowanie nadaje się do recyclingu?
  • Czy zastosowaliśmy jasne kolory opakowania?
  • Czy opakowanie zapewnia trwałość wyrobu?
  • Czy wyeliminowaliśmy etykietę termokurczliwą na całej powierzchni opakowania?
  • Czy etykieta jest łatwa do separacji – jaki zastosowano klej?

Oznaczenia na etykiecie:

  • Czy oznaczono wyrób z tworzywa sztucznego odpowiednim symbolem?

  • Czy oznaczenie na etykiecie jest czytelne, tak żeby konsument nie miał wątpliwości:

 

PRAKTYCZNE PRZYKŁADY

Mniejsza masa opakowania i większa trwałość produktu

Tworzywa opakowaniowe przyczyniacące się do przedłużenia czasu do spożycia, zmniejszenia masy opakowania oraz umożliwiające recykling. 

Źródło: The Dow Chemical Company - faceofinnovation

 

Wspomaganie recyklingu opakowań barierowych

Źródło: The Dow Chemical Company - faceofinnovation

 

Recyklowalny materiał „full-PE” z opcją barierową

Źródło: The Dow Chemical Company - faceofinnovation

 

Technologia Pacxpert / Dow Packaging

Alternatywa, która pozwala na odejście od sztywnych dużych opakowań w stronę lekkich i elastycznych.

 

Materiał hanit®/ HAHN Kunststoffe

Uzyskiwany w wyniku recyklingu mieszanych tworzyw sztucznych, to substytut dla drewna. Znajduje szerokie zastosowanie w budownictwie. Jego orientacyjny skład to LDPE i HDPE ok. 80%, PP 10%, barwniki i stabilizatory 4% oraz domieszki.

 

Długopis Bottle-to-Pen / Pilot

Zazwyczaj do tworzenia obudowy do długopisów stosuje się tworzywo POM. Ten długopis powstał w 89% z przetworzonego tworzywa PET.

 

Nobody Chair / Komplot / Wellman

Do produkcji tego krzesła zużywa się ok. 100 plastikowych butelek po napojach. W wyniku przetworzenia butelek powstaje tkanina, którą nazwano filcem przemysłowym.

 

Meble kuchenne Kungsbacka / Form Us With Love / Ikea

25 butelek PET zużytych do wyprodukowania szafki 40x80cm jest świetnym przykładem alternatywnego materiału, a także pokazuje, że „plastikowa butelka nie jest śmieciem, tylko zasobem”.

 

KONSUMPCJA i SEGREGACJA
Nasze 300 kg śmieci

Wybory dokonywane przez konsumenta – co kupujemy, czy to naprawiamy, co robimy, kiedy wyrób nie jest nam już potrzebny – mają ogromne przełożenie na producenta, sieć handlową, samorząd, odbiorcę śmieci oraz kształtują postawy innych (dzieci, rodziców, sąsiadów).

Myśl co kupujesz, zwracaj uwagę na oznaczenia !
• Oznaczenia informują o pochodzeniu oraz możliwym recyclingu.

Używaj toreb wielorazowych !
• Unikaj torebek foliowych. Używasz ich przeważnie tylko raz, a później wyrzucasz.

Zgniataj !
• Zgniataj puszki i butelki. Rozkładaj kartony. Zgnieciona butelka zajmuje 80% miejsca mniej.

Odkręcaj, opróżniaj, nie myj !
• Wyrzucaj szkło i kartony po sokach bez kapsli i nakrętek.  Opróżniaj butelki, słoiki, kartony.

Nietypowe i bardzo brudne wrzucaj do zmieszanych !
•  Pobite lustra, szyby, szklanki, ceramiki, papier po maśle, ręczniki papierowe, butelki po olejach.

Zacznij od siebie i dawaj przykład innym !
• Zmień nawyki w swoim domu, informuj i pokazuj je dzieciom, rodzicom, sąsiadom, znajomym.

PODSUMOWANIE

Jeśli czytasz ten artykuł, prawdopodobnie jesteś związany z branżą tworzyw sztucznych. Projektujesz nowy wyrób, jego kształt, kolor, wybierasz materiał, tworzysz opakowanie, konstruujesz narzędzie i wreszcie produkujesz. Pomyśl, co ty możesz zrobić dla środowiska na swoim podwórku.

Choć etap projektowania wydaje się kluczowy, to równie istotna we wprowadzaniu w życie gospodarki okrężnej jest odpowiedzialność pozostałych uczestników rynku - producenta, dystrybutora, konsumenta, podmiotów odbierających, sortujących i zajmujących się odzyskiem odpadów, a także regulatora odpowiedzialnego za cały system prawno-fiskalny.

Źródła:

www.cpdesign.expert
www.faceofinnovation.com
www.rekopol.pl
www.kampania17celow.pl
www.grupa-eneris.pl
www.evenea.pl
www.nanowosmieci.pl
www.recykling.pl
www.eko-znaki.pl
www.zuostczew.pl
www.polskirecykling.org
www.portalkomunalny.pl 
www.pepsicopoland.com
www.srodowisko.wzp.pl

Autor: Jola Zawada

Artykuł ukazał się w TS Raport 81/2019

 

 

Na górę